Pliki cookies

Używamy plików cookies niezbędnych do działania i bezpieczeństwa strony. Za Twoją zgodą włączymy też statystyki odwiedzin (Google Analytics), żeby wiedzieć, co ulepszać. Zgodę możesz w każdej chwili zmienić w ustawieniach cookies. Więcej w polityce cookies.

Awaria pompy ciepła w środku zimy – jak się zabezpieczyć?

Styczniowy wieczór, za oknem kilka stopni mrozu, a kaloryfery zaczynają stygnąć. Na sterowniku miga komunikat, którego nie rozumiesz. Serwis odbiera telefon, ale najbliższy wolny termin jest za dwa dni. To…

16 11 awaria pompy ciepla w zimie

Styczniowy wieczór, za oknem kilka stopni mrozu, a kaloryfery zaczynają stygnąć. Na sterowniku miga komunikat, którego nie rozumiesz. Serwis odbiera telefon, ale najbliższy wolny termin jest za dwa dni. To scenariusz, którego obawia się prawie każdy, kto rozważa pompę ciepła. I choć dobrze dobrana i regularnie serwisowana pompa ciepła nie należy do urządzeń szczególnie zawodnych, plan na wypadek problemu warto mieć – tak samo jak zapasowe koło w samochodzie.

W tym artykule nie powtarzamy listy typowych usterek. Skupiamy się na tym, jak przygotować dom i instalację, żeby ewentualna awaria zimą była niedogodnością, a nie kryzysem. Pokażemy, co możesz zrobić zawczasu, co sprawdzić samodzielnie, zanim zadzwonisz po serwis, i jak zachować się, gdy dom zaczyna się wychładzać.

Czy pompy ciepła często psują się zimą?

Zima to okres największego obciążenia każdego źródła ciepła – także kotłów gazowych czy na paliwo stałe. Pompa ciepła pracuje wtedy najdłużej i w najtrudniejszych warunkach, więc ewentualne słabe punkty instalacji wychodzą właśnie w mrozy. Nie oznacza to, że pompy ciepła są szczególnie zawodne. Oznacza raczej, że zimą widać skutki błędów montażowych i zaniedbanych przeglądów.

Wiele zimowych „awarii” okazuje się po sprawdzeniu czymś prostszym: wybitym zabezpieczeniem elektrycznym, spadkiem ciśnienia w instalacji, zablokowanym odpływem skroplin czy błędnym ustawieniem sterownika. Z niektórymi takimi sytuacjami poradzisz sobie sam, zanim przyjedzie serwis.

Zabezpieczenie numer 1: drugie źródło ciepła

Wiele powietrznych pomp ciepła ma wbudowaną lub dodatkową grzałkę elektryczną. W normalnej pracy wspomaga pompę w najzimniejsze dni, a w razie problemu ze sprężarką może przejąć ogrzewanie w trybie awaryjnym. Nie jest to tryb ekonomiczny – grzałka zużywa znacznie więcej prądu niż pompa – ale pozwala utrzymać ciepło w domu do czasu naprawy.

Warto wiedzieć, jak włączyć tryb awaryjny na Twoim sterowniku. Zapytaj o to instalatora przy przekazaniu instalacji i zapisz instrukcję w miejscu, gdzie łatwo ją znajdziesz. W stresującej sytuacji o północy szukanie właściwej opcji w menu nie jest przyjemne.

Jeśli w domu jest kominek z płaszczem wodnym albo zwykły kominek, także on może być rozsądnym zabezpieczeniem na kilka dni. Część właścicieli decyduje się też na zostawienie starego kotła gazowego jako źródła rezerwowego – to rozwiązanie wymaga jednak przemyślenia pod kątem dotacji i przepisów, bo niektóre programy wymagają likwidacji starego źródła ciepła.

Zabezpieczenie numer 2: ochrona przed skutkami zaniku prądu

Pompa ciepła potrzebuje prądu – to oczywiste. Krótki zanik zasilania zwykle nie jest problemem: po powrocie prądu urządzenie samo wznawia pracę. Dłuższy brak prądu przy mrozie może być jednak groźny, szczególnie w instalacjach z monoblokiem, w których woda z instalacji grzewczej płynie przez jednostkę zewnętrzną i może w niej zamarznąć.

Rozwiązania, które warto rozważyć:

  • Płyn niezamarzający w instalacji lub w części zewnętrznej – stosowany w niektórych instalacjach z monoblokiem.
  • Zawory antyzamarzaniowe – w razie zagrożenia zamarznięciem spuszczają wodę z części zewnętrznej.
  • Zasilanie awaryjne pompy obiegowej i sterownika – na przykład UPS, który przez pewien czas utrzyma pracę pompy obiegowej i sterownika.
  • Agregat prądotwórczy – w domach na terenach z częstymi awariami sieci. Wymaga odpowiedniego podłączenia przez elektryka.

Szczegóły tych rozwiązań opisujemy w artykule o zabezpieczeniu monobloku przed zamarzaniem. Jeśli z kolei problemem są wybijające bezpieczniki, przeczytaj tekst o zabezpieczeniach elektrycznych pompy ciepła.

Zabezpieczenie numer 3: umowa serwisowa i szybki kontakt

W środku zimy serwisanci mają najwięcej pracy. Klienci z umową serwisową lub regularnie korzystający z przeglądów u tej samej firmy często mogą liczyć na szybszą reakcję niż osoby dzwoniące do przypadkowego serwisu pierwszy raz. Dlatego warto:

  • mieć zapisany numer serwisu – najlepiej przyklejony obok sterownika,
  • znać model i numer seryjny urządzenia – przyspiesza to diagnozę i zamówienie części,
  • wiedzieć, co obejmuje gwarancja i jakie są warunki zgłoszenia usterki,
  • rozważyć umowę serwisową – z jasno określonym czasem reakcji w sezonie grzewczym.

Lokalny instalator, który zna Twoją instalację, zwykle diagnozuje problem szybciej niż serwis, który widzi ją pierwszy raz.

Zabezpieczenie numer 4: zdalny podgląd pracy pompy

Wiele nowoczesnych pomp ciepła można podłączyć do internetu i sprawdzać ich pracę w aplikacji. To przydatne nie tylko dla wygody. Dzięki zdalnemu podglądowi szybciej zauważysz, że temperatura zasilania spada, a sterownik zgłasza błąd – nawet gdy jesteś poza domem. Część firm serwisowych może też, za Twoją zgodą, zajrzeć do ustawień zdalnie i podpowiedzieć, co zrobić, zanim przyjedzie na miejsce.

Zabezpieczenie numer 5: przegląd przed sezonem

Najtańszym sposobem na uniknięcie zimowej awarii jest jesienny przegląd. Wiele problemów daje wcześniej subtelne sygnały: spadek ciśnienia, zabrudzony filtr, powtarzający się błąd, nietypowy dźwięk wentylatora. Wykryte w październiku są zwykle drobne i tanie w naprawie. W styczniu potrafią zostawić dom bez ciepła. Listę czynności przed zimą znajdziesz w artykule jak dbać o pompę ciepła – przegląd i konserwacja sezonowa.

Co sprawdzić samodzielnie, zanim zadzwonisz po serwis?

Kilka prostych kroków pozwala czasem rozwiązać problem od razu, a jeśli nie – przekazać serwisowi przydatne informacje. Przegląd typowych usterek znajdziesz też w artykule o tym, jakie problemy najczęściej dotyczą pomp ciepła.

  • Sprawdź komunikat na sterowniku – zapisz kod błędu i jego opis.
  • Sprawdź zabezpieczenia w rozdzielnicy – czy któryś wyłącznik nie jest wybity. Jeśli wybija ponownie po załączeniu, nie załączaj go kolejny raz, tylko zgłoś problem.
  • Sprawdź ciśnienie w instalacji na manometrze – czy nie spadło poniżej wartości, którą wskazał instalator.
  • Obejrzyj jednostkę zewnętrzną – czy nie jest zasypana śniegiem, oblodzona, czy wentylator się obraca. Gruba, narastająca warstwa lodu, której urządzenie nie usuwa samo, to sygnał do kontaktu z serwisem.
  • Sprawdź ustawienia sterownika – czy ktoś przypadkiem nie zmienił trybu pracy, harmonogramu lub temperatury.
  • Sprawdź, czy prąd jest w całym domu – może problem dotyczy sieci, a nie pompy.

Nie otwieraj obudowy urządzenia, nie ingeruj w układ chłodniczy i nie próbuj naprawiać elektroniki. To praca dla serwisu z uprawnieniami.

Dom się wychładza – jak zachować ciepło do przyjazdu serwisu?

Dobrze ocieplony dom traci ciepło stopniowo, a temperatura spada zwykle powoli. Kilka rzeczy, które pomagają przetrwać do naprawy:

  • Włącz tryb awaryjny grzałki, jeśli Twoje urządzenie go ma – tak, jak opisuje to instrukcja producenta.
  • Zamknij drzwi do rzadziej używanych pomieszczeń i skup ciepło w kilku pokojach.
  • Zasłoń okna na noc – zasłony i rolety ograniczają straty ciepła.
  • Ogranicz wietrzenie do krótkich, intensywnych przewietrzeń.
  • Użyj grzejnika elektrycznego w jednym pomieszczeniu, jeśli instalacja elektryczna na to pozwala.
  • Chroń instalację przed zamarznięciem – jeśli przewidujesz dłuższy brak ogrzewania przy dużym mrozie, skonsultuj z serwisem, czy i jak zabezpieczyć instalację wodną.

Jak szybko wychładza się dom bez ogrzewania?

To zależy przede wszystkim od izolacji budynku i temperatury na zewnątrz. Dobrze ocieplony dom z nowymi oknami i ogrzewaniem podłogowym, które akumuluje ciepło w wylewce, traci temperaturę powoli – przez pierwsze godziny po awarii mieszkańcy często nawet tego nie zauważają. Stary, nieocieplony dom z grzejnikami wychładza się znacznie szybciej.

Właśnie dlatego termomodernizacja to nie tylko niższe rachunki, ale też większy margines bezpieczeństwa na wypadek awarii. Dom, który dobrze trzyma ciepło, daje Ci czas, żeby spokojnie poczekać na serwis, zamiast nerwowo szukać rozwiązań w środku nocy.

Ubezpieczenie domu a awaria pompy ciepła

Warto sprawdzić, co obejmuje polisa Twojego domu. Część ubezpieczeń mieszkaniowych obejmuje urządzenia techniczne i instalacje, część – tylko szkody wynikające z określonych zdarzeń, takich jak przepięcie, zalanie czy pożar. Zakres ochrony bardzo się różni między ubezpieczycielami i wariantami polis.

Jeśli pompa ciepła to dla Ciebie duża inwestycja, zapytaj ubezpieczyciela, czy jest objęta ochroną, w jakich sytuacjach i czy warto rozszerzyć polisę, na przykład o przepięcia. To szczególnie istotne na terenach, gdzie zdarzają się burze i skoki napięcia w sieci.

Czego unikać przy awarii?

  • Wielokrotnego resetowania urządzenia – jeśli błąd wraca, reset nie usuwa przyczyny, a może ją pogłębić.
  • Załączania wybijających zabezpieczeń – to sygnał problemu elektrycznego.
  • Skuwania lodu z wymiennika ostrymi narzędziami.
  • Korzystania z niesprawdzonych „złotych rąk” – prace przy układzie chłodniczym wymagają odpowiednich uprawnień.
  • Odkładania zgłoszenia – drobny problem zgłoszony od razu zwykle łatwiej naprawić niż ten, z którym urządzenie pracowało tygodniami.

Jak dobór i montaż wpływają na ryzyko zimowych awarii?

Wiele zimowych problemów zaczyna się na etapie projektu. Pompa o zbyt małej mocy pracuje w mrozy na granicy możliwości i często wspiera się grzałką. Pompa przewymiarowana często się włącza i wyłącza, co obciąża sprężarkę. Źle zlokalizowana jednostka zewnętrzna jest narażona na oblodzenie, a brak zabezpieczenia antyzamarzaniowego w monobloku to ryzyko przy każdym dłuższym zaniku prądu.

Jeśli dopiero planujesz montaż, zwróć uwagę na to, jak instalator podchodzi do tych kwestii. Najczęstsze błędy, które później wychodzą zimą, opisujemy w artykule montaż pompy ciepła – najczęstsze błędy wykonawcze.

Najczęstsze pytania

Co zrobić, gdy pompa ciepła przestała grzać w nocy? Sprawdź komunikat na sterowniku, zabezpieczenia w rozdzielnicy i ciśnienie w instalacji. Jeśli to możliwe, włącz tryb awaryjny grzałki i skontaktuj się z serwisem. Zapisz kod błędu i model urządzenia.

Czy grzałka w pompie ciepła wystarczy do ogrzania domu? W wielu domach grzałka pozwala utrzymać znośną temperaturę do czasu naprawy, choć jest to tryb kosztowny. Jej moc nie zawsze pokrywa pełne zapotrzebowanie domu w największe mrozy.

Czy warto zostawić stary kocioł jako zapasowe źródło ciepła? Bywa to rozsądne, ale sprawdź wcześniej warunki dotacji i lokalnych przepisów antysmogowych – nie wszystkie stare źródła ciepła można legalnie zostawić w użyciu.

Czy zanik prądu może uszkodzić pompę ciepła? Krótki zanik zwykle nie. Dłuższy brak prądu przy mrozie może być groźny dla instalacji z monoblokiem bez zabezpieczenia antyzamarzaniowego. Warto to sprawdzić przed zimą.

Jak długo zwykle czeka się na serwis zimą? To zależy od firmy, odległości i obciążenia w danym tygodniu. W szczycie sezonu grzewczego terminy bywają dłuższe niż jesienią, dlatego warto znać zasady zgłaszania usterek u swojego instalatora jeszcze przed zimą i – jeśli to możliwe – mieć umowę serwisową z określonym czasem reakcji.

Podsumowanie

Awaria pompy ciepła zimą nie musi oznaczać zimnego domu. Drugie źródło ciepła lub tryb awaryjny grzałki, zabezpieczenie przed skutkami zaniku prądu, kontakt do serwisu pod ręką, zdalny podgląd pracy i jesienny przegląd – to pięć elementów, które zmieniają awarię z kryzysu w niedogodność. Większość z nich warto zaplanować jeszcze przed sezonem, kiedy serwisanci mają czas, a mróz jest jeszcze daleko.

Jeśli chcesz sprawdzić, czy Twoja instalacja jest przygotowana na zimę, skontaktuj się z A2 Energy – przejrzymy zabezpieczenia, ustawienia trybu awaryjnego i stan urządzenia, żeby mróz nie zaskoczył Cię w najmniej odpowiednim momencie.

Autor wpisu

Adam Kozłowski

Współzałożyciel i serwisant

Adam montuje i uruchamia pompy ciepła, a potem serwisuje urządzenia, które zamontowaliśmy. Służył w wojsku razem z Arkiem. Wiedzą dzieli się na naszym blogu i w grupach o pompach ciepła na Facebooku.

Zadzwoń do Adama: 603 287 918 Poniedziałek do piątku, 8:00 do 17:00 Poznaj nasz zespół