Planujesz wymianę starego pieca na pompę ciepła i zastanawiasz się, ile pieniędzy możesz odzyskać z programu „Czyste Powietrze”? W 2026 roku program kontynuuje zasady wprowadzone wiosną 2025 roku, ale NFOŚiGW zapowiada kilka istotnych ułatwień, między innymi bon na audyt energetyczny i listę sprawdzonych wykonawców. W tym poradniku wyjaśniamy krok po kroku, jak przejść przez cały proces, który poziom dofinansowania możesz uzyskać i co zrobić, żeby nie stracić ani złotówki z przysługującej Ci dotacji.
Czym jest program „Czyste Powietrze” i dlaczego warto z niego skorzystać?
Program „Czyste Powietrze” to największy w Polsce rządowy program dotacyjny skierowany do właścicieli domów jednorodzinnych. Jego głównym celem jest poprawa jakości powietrza przez wymianę starych, nieefektywnych pieców na nowoczesne źródła ciepła oraz termomodernizację budynków. Program jest realizowany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we współpracy z wojewódzkimi funduszami i gminami w całym kraju.
Dlaczego warto się nim zainteresować właśnie teraz? W zależności od dochodów i zakresu prac możesz otrzymać dotację pokrywającą nawet sto procent kosztów kwalifikowanych inwestycji. Przy kompleksowej termomodernizacji połączonej z wymianą źródła ciepła maksymalna kwota dofinansowania sięga nawet 170 100 zł. Trudno znaleźć drugi taki program, który tak konkretnie wspiera modernizację domowego ogrzewania.
Kto może złożyć wniosek o dofinansowanie w 2026 roku?
Program jest skierowany do właścicieli i współwłaścicieli jednorodzinnych budynków mieszkalnych lub wydzielonych w takich budynkach lokali mieszkalnych z odrębną księgą wieczystą. Pozwolenie na budowę domu musi być wydane przed 31 grudnia 2020 roku, co oznacza, że program dotyczy budynków istniejących, a nie nowobudowanych.
Jednym z najważniejszych warunków jest okres posiadania nieruchomości. W obecnej edycji programu trzeba być właścicielem budynku od co najmniej trzech lat przed złożeniem wniosku. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy nieruchomość została odziedziczona w drodze spadku. Warto jednak wiedzieć, że NFOŚiGW planuje od kwietnia 2026 roku skrócenie tego wymogu do jednego roku, a także rozszerzenie wyjątków o darowizny i zakup, pod warunkiem posiadania co najmniej pięćdziesięciu procent udziałów w nieruchomości. Na tę chwilę zmiany te są jeszcze w fazie konsultacji.
Kolejna ważna zasada mówi o tym, że dofinansowanie przysługuje na jeden budynek dla jednego beneficjenta. Nie można więc składać wniosków na kilka nieruchomości równocześnie.
Jakie są poziomy dofinansowania i progi dochodowe?
Program przewiduje trzy poziomy wsparcia, a wysokość dotacji zależy bezpośrednio od dochodów gospodarstwa domowego.
Pierwszy z nich to poziom podstawowy, przeznaczony dla osób o rocznym dochodzie nieprzekraczającym 135 000 zł (przy wspólnym rozliczeniu małżonków limit wynosi 270 000 zł). Na tym poziomie można uzyskać dotację pokrywającą do czterdziestu procent kosztów kwalifikowanych, a maksymalna kwota dofinansowania wynosi do 66 000 zł.
Drugi poziom, podwyższony, jest skierowany do gospodarstw domowych o niższych dochodach. Przeciętny miesięczny dochód na osobę nie może przekraczać 2 250 zł w gospodarstwie wieloosobowym lub 3 150 zł w gospodarstwie jednoosobowym. Dotacja na tym poziomie pokrywa do siedemdziesięciu procent kosztów i może wynieść do 99 000 zł.
Trzeci, najwyższy poziom dofinansowania, jest przeznaczony dla osób o najniższych dochodach, czyli do 1 300 zł na osobę w gospodarstwie wieloosobowym lub do 1 800 zł w jednoosobowym. Z tego poziomu mogą też skorzystać beneficjenci zasiłku stałego, okresowego, rodzinnego lub specjalnego opiekuńczego. Dotacja pokrywa nawet sto procent kosztów kwalifikowanych i może sięgnąć 135 000 zł, a przy kompleksowej termomodernizacji nawet około 136 200 zł. Dodatkowym warunkiem jest jednak to, że zapotrzebowanie budynku na energię użytkową do ogrzewania musi przekraczać 140 kWh na metr kwadratowy rocznie.
Na co dokładnie można otrzymać dofinansowanie?
Zakres inwestycji objętych programem jest szeroki. Przede wszystkim dofinansowanie obejmuje wymianę starego, nieefektywnego źródła ciepła na nowoczesne urządzenie spełniające aktualne normy. Wśród wspieranych rozwiązań grzewczych znajdziemy pompy ciepła (zarówno powietrzne, jak i gruntowe), kotły na pellet o podwyższonym standardzie, kotły zgazowujące drewno oraz ogrzewanie elektryczne.
Co istotne, od 31 marca 2025 roku kotły gazowe i olejowe zostały całkowicie wykluczone z programu. Wszystkie dofinansowywane urządzenia grzewcze muszą znajdować się na Liście Zielonych Urządzeń i Materiałów, czyli tak zwanej liście ZUM prowadzonej przez NFOŚiGW.
Oprócz wymiany źródła ciepła, program wspiera także prace termomodernizacyjne, między innymi ocieplenie ścian zewnętrznych, dachu i stropu, wymianę okien i drzwi zewnętrznych, modernizację instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej oraz montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła, czyli rekuperacji. W ramach dotacji można również sfinansować obowiązkowy audyt energetyczny i świadectwo charakterystyki energetycznej, łącznie do 1 600 zł.
Ile wynosi dofinansowanie do pompy ciepła w ramach programu?
Pompa ciepła to jedno z rozwiązań, na które program oferuje najwyższe dotacje. Konkretne kwoty zależą od rodzaju pompy i poziomu dofinansowania.
Przy kompleksowej termomodernizacji połączonej z instalacją gruntowej pompy ciepła można uzyskać nawet do 170 100 zł na najwyższym poziomie dofinansowania, do 119 070 zł na poziomie podwyższonym oraz do 68 040 zł na poziomie podstawowym.
W przypadku pompy ciepła typu powietrze-woda, która jest najpopularniejszym wyborem wśród właścicieli domów jednorodzinnych, kwoty przy kompleksowej termomodernizacji wynoszą odpowiednio do 98 210 zł dla najwyższego poziomu, do 73 710 zł dla podwyższonego i do 40 110 zł dla podstawowego.
Warto pamiętać, że program przewiduje także bonus za kompleksową termomodernizację, który podnosi dotację o dziesięć procent. Oznacza to, że im szerszy zakres prac modernizacyjnych zaplanujesz, tym więcej pieniędzy możesz odzyskać.
Czym jest audyt energetyczny i dlaczego jest obowiązkowy?
Od wznowienia programu wiosną 2025 roku jednym z kluczowych wymagań jest przeprowadzenie audytu energetycznego budynku przed rozpoczęciem jakichkolwiek prac termomodernizacyjnych. Audyt to profesjonalna ocena stanu energetycznego domu, która wskazuje, jakie prace są niezbędne, aby budynek zużywał mniej energii.
Na podstawie wyników audytu ustalany jest zakres inwestycji kwalifikującej się do dofinansowania. To audytor energetyczny wskaże, czy wystarczy wymienić źródło ciepła, czy konieczne jest również docieplenie ścian, wymiana okien lub modernizacja instalacji grzewczej.
Po zakończeniu wszystkich prac należy dodatkowo uzyskać świadectwo charakterystyki energetycznej budynku. Dokument ten potwierdza, że inwestycja rzeczywiście poprawiła efektywność energetyczną domu. Bez świadectwa nie jest możliwe rozliczenie dotacji, niezależnie od poziomu dofinansowania.
Dotychczas barierą dla wielu osób było to, że audyt trzeba było opłacić z własnej kieszeni, zanim jeszcze złożyło się wniosek. Koszty audytu są wprawdzie refundowane, ale na zwrot pieniędzy trzeba było czekać wiele miesięcy. Dobrą wiadomością jest to, że NFOŚiGW planuje uruchomić bon na audyt energetyczny, dzięki któremu koszt badania zostanie pokryty jeszcze przed realizacją inwestycji. Bon ma być dostępny za pośrednictwem gmin pełniących funkcję operatorów programu.
Jakie zmiany w programie „Czyste Powietrze” wchodzą w 2026 roku?
Rok 2026 przynosi kilka istotnych zmian, które mają ułatwić korzystanie z programu i zwiększyć bezpieczeństwo beneficjentów.
Po pierwsze, NFOŚiGW planuje uruchomienie ogólnopolskiej listy rekomendowanych wykonawców. Trafią na nią firmy zweryfikowane pod kątem kwalifikacji zawodowych, doświadczenia w realizacji inwestycji w ramach programu oraz spełnienia określonych kryteriów formalnych. Lista ma być gotowa do końca drugiego kwartału 2026 roku. Co ważne, korzystanie z niej będzie dobrowolne i stanowi jedynie podpowiedź, a nie obowiązek.
Po drugie, wspomniany już bon na audyt energetyczny ma wyeliminować barierę finansową na starcie całego procesu. Beneficjent nie będzie musiał wykładać własnych pieniędzy na audyt, co jest szczególnie istotne dla osób o niższych dochodach.
Po trzecie, planowane jest skrócenie wymogu okresu własności nieruchomości z trzech lat do jednego roku. Zmiana ta ma wejść w życie od kwietnia 2026 roku i obejmie również przypadki darowizny i zakupu nieruchomości.
Po czwarte, w budynkach o zapotrzebowaniu na energię użytkową do ogrzewania na poziomie od 80 do 140 kWh na metr kwadratowy rocznie nie będzie wymagana pełna, kompleksowa termomodernizacja. Wystarczy wymiana źródła ciepła i częściowe prace termomodernizacyjne, pod warunkiem zmniejszenia zapotrzebowania na energię pierwotną o co najmniej trzydzieści procent.
Po piąte, NFOŚiGW proponuje również wydłużenie czasu na rozliczenie prefinansowania ze 120 do 180 dni oraz wprowadzenie umów trójstronnych, w których obok beneficjenta i funduszu stroną będzie także wykonawca.
Jak krok po kroku złożyć wniosek o dofinansowanie?
Cały proces składania wniosku można podzielić na kilka etapów. Na samym początku warto ustalić, do którego poziomu dofinansowania się kwalifikujesz. Jeśli ubiegasz się o poziom podstawowy, wystarczy roczne zeznanie podatkowe. Przy podwyższonym i najwyższym poziomie konieczne jest zaświadczenie o dochodach wydane przez gminny ośrodek pomocy społecznej.
Następnym krokiem jest zlecenie audytu energetycznego budynku. To na tej podstawie dowiesz się, jaki zakres prac jest konieczny i na jakie wsparcie możesz liczyć. Audytora warto szukać wśród certyfikowanych specjalistów, a w przyszłości pomocna będzie lista rekomendowanych wykonawców.
Kiedy masz już wyniki audytu, możesz przystąpić do wypełnienia wniosku. Formularz jest dostępny na stronie gov.pl oraz na stronach wojewódzkich funduszy ochrony środowiska. Wniosek można złożyć samodzielnie lub z pomocą operatora gminnego. Przy prefinansowaniu oraz najwyższym poziomie dofinansowania współpraca z operatorem jest obowiązkowa.
Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku przystępujesz do realizacji inwestycji. Pamiętaj, że wszystkie urządzenia muszą znajdować się na liście ZUM, a faktury nie mogą być starsze niż sześć miesięcy w momencie składania wniosku. Po zakończeniu prac musisz uzyskać świadectwo charakterystyki energetycznej i złożyć wniosek o płatność wraz z wymaganą dokumentacją.
Czy można łączyć „Czyste Powietrze” z innymi formami wsparcia?
Tak, i to właśnie tutaj kryje się szansa na maksymalne obniżenie kosztów inwestycji. Dotację z programu „Czyste Powietrze” można łączyć z ulgą termomodernizacyjną w ramach rozliczenia podatku dochodowego. Ulga ta pozwala odliczyć od dochodu wydatki poniesione na termomodernizację, jednak wyłącznie tę część kosztów, która nie została pokryta dotacją. Maksymalna kwota odliczenia wynosi 53 000 zł.
Warto też wiedzieć o programie „Moje Ciepło”, który jest dedykowany właścicielom nowych domów jednorodzinnych. Jeśli budujesz dom lub właśnie zakończyłeś budowę, do końca 2026 roku możesz uzyskać dotację do 7 000 zł na powietrzną pompę ciepła lub do 21 000 zł na pompę gruntową. Programy „Czyste Powietrze” i „Moje Ciepło” dotyczą jednak różnych grup beneficjentów i nie można korzystać z obu jednocześnie na ten sam budynek.
Łącząc dotację z ulgą podatkową, możesz realnie odzyskać znaczną część kosztów modernizacji. Dla przykładu, jeśli na poziomie podstawowym uzyskasz dotację 40 000 zł na inwestycję wartą 100 000 zł, pozostałe 60 000 zł możesz odliczyć w ramach ulgi termomodernizacyjnej (do limitu 53 000 zł). Przy stawce podatkowej dwanaście procent daje to dodatkowe 6 360 zł oszczędności.
Jakich błędów unikać, żeby nie stracić dofinansowania?
Najczęstszym błędem jest rozpoczęcie prac przed wykonaniem audytu energetycznego. W nowej edycji programu audyt musi być przeprowadzony przed jakimikolwiek pracami termomodernizacyjnymi. Jeśli zaczniesz remont bez audytu, ryzykujesz odmowę wypłaty dofinansowania.
Drugim częstym problemem jest wybór urządzeń spoza listy ZUM. Nawet jeśli pompa ciepła czy kocioł na pellet spełnia wszystkie normy techniczne, ale nie widnieje na oficjalnej liście zielonych urządzeń i materiałów, nie otrzymasz na nią dotacji. Przed zakupem zawsze sprawdź aktualną listę ZUM na stronie NFOŚiGW.
Trzeci błąd dotyczy terminów. Faktury za wykonane prace nie mogą być starsze niż sześć miesięcy w momencie składania wniosku. Przy prefinansowaniu czas na rozliczenie wynosi obecnie 120 dni (z planowanym wydłużeniem do 180 dni). Przekroczenie tych terminów może skutkować utratą prawa do dotacji.
Uważaj także na wybór wykonawcy. Niestety, w ostatnich latach wielu beneficjentów padło ofiarą nieuczciwych firm, które zawyżały koszty lub nie kończyły prac. Dlatego NFOŚiGW pracuje nad listą rekomendowanych wykonawców, która ma pomóc w bezpiecznym wyborze. Do czasu jej uruchomienia sprawdzaj opinie, referencje i doświadczenie firmy, zanim podpiszesz umowę.
Co warto zapamiętać o programie „Czyste Powietrze” 2026?
- Program kontynuuje zasady wprowadzone wiosną 2025 roku, z zachowaniem trzech poziomów dofinansowania uzależnionych od dochodów.
- Maksymalna kwota dotacji przy kompleksowej termomodernizacji z gruntową pompą ciepła sięga nawet 170 100 zł.
- Kotły gazowe i olejowe nie są objęte dofinansowaniem od marca 2025 roku.
- Audyt energetyczny przed rozpoczęciem prac i świadectwo charakterystyki energetycznej po ich zakończeniu są obowiązkowe.
- Planowane zmiany na 2026 rok obejmują bon na audyt, listę rekomendowanych wykonawców i skrócenie wymogu własności do jednego roku.
- Wszystkie dofinansowywane urządzenia grzewcze muszą znajdować się na liście ZUM.
- Dotację można łączyć z ulgą termomodernizacyjną, co pozwala odliczyć od dochodu nawet 53 000 zł.
- Wniosek można złożyć online na stronie gov.pl lub za pośrednictwem operatora gminnego.
- Przy najwyższym poziomie dofinansowania i prefinansowaniu współpraca z operatorem gminnym jest obowiązkowa.
- Przed wyborem wykonawcy warto poczekać na listę rekomendowanych firm lub dokładnie zweryfikować oferenta.
Jeśli planujesz modernizację systemu ogrzewania w swoim domu i chcesz wiedzieć, na jakie wsparcie możesz liczyć, skontaktuj się z ekspertami A2 Energy. Pomożemy Ci ocenić możliwości Twojego budynku, dobrać odpowiednie rozwiązanie grzewcze i przeprowadzić przez cały proces ubiegania się o dofinansowanie.